{"id":277,"date":"2021-10-29T00:00:00","date_gmt":"2021-10-29T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/dost-kalemler\/cumhuriyetin-isiklari"},"modified":"2022-06-06T12:33:12","modified_gmt":"2022-06-06T12:33:12","slug":"cumhuriyetin-isiklari","status":"publish","type":"page","link":"","title":{"rendered":"CUMHUR\u0130YET’\u0130N I\u015eIKLARI"},"content":{"rendered":"Zuhal KILIN\u00c7\/ Yazar  “\u0130nsan toplulu\u011fu kad\u0131n ve erkek denilen iki cins insandan m\u00fcrekkeptir. Kabil midir ki, bu k\u00fctlenin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 ilerletelim, \u00f6tekini ihmal edelim de k\u00fctlenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilerleyebilsin? M\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr ki, bir cismin yar\u0131s\u0131 topra\u011fa zincirlerle ba\u011fl\u0131 kald\u0131k\u00e7a \u00f6teki k\u0131sm\u0131 g\u00f6klere y\u00fckselebilsin?” – Mustafa Kemal Atat\u00fcrk    Cumhuriyet’le, zincirlerinden kurtar\u0131p g\u00f6klere y\u00fcceltti\u011fi kad\u0131nlar, bug\u00fcn, gelece\u011fi \u0131\u015f\u0131kla \u00f6ren birer kahraman oldular… Atat\u00fcrk’\u00fcn inand\u0131\u011f\u0131, yerlerde s\u00fcr\u00fcnmeye de\u011fil g\u00f6klerde s\u00fcz\u00fclmeye lay\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kad\u0131nlar, hem onun hem de Cumhuriyet’in kendilerine verdi\u011fi de\u011feri bir p\u0131rlanta gibi sard\u0131lar; p\u0131r\u0131lt\u0131s\u0131na sar\u0131l\u0131p daha g\u00fc\u00e7l\u00fc birer \u0131\u015f\u0131k kayna\u011f\u0131 oldular… Kelime anlam\u0131;   h\u00fck\u00fcmet ya da devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n, halk taraf\u0131ndan belli bir s\u00fcre i\u00e7in ve belirli yetkilerle se\u00e7ildi\u011fi y\u00f6netim \u015fekli olan Cumhuriyet’in, bir millet, bir halk i\u00e7in ne denli hayati de\u011fere sahip oldu\u011funu bize \u00f6\u011freten, onunla ya\u015fatan ve onu zihnimize ince bir nak\u0131\u015f gibi \u00f6zenle i\u015fleyen Gazi Mustafa Kemal Atat\u00fcrk’e sayg\u0131, sevgi ve \u00f6zlemle…   \u00c7anakkale’de, Bitlis ve Filistin cephelerinde isim yapan gen\u00e7 komutan Mustafa Kemal’i, bir ba\u015fkomutan, bir dahi yapan; kararl\u0131l\u0131k, cesaret ve ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fck duygular\u0131yd\u0131. Verdi\u011fi m\u00fccadelenin kurtulu\u015f m\u00fccadelesi oldu\u011funa inanan niceleri, onun pe\u015finden ayn\u0131 g\u00f6z\u00fc karal\u0131kla gittiler. Ba\u015fta Atat\u00fcrk’\u00fcn ama en nihayetinde de bir ulusun, bir milletin asl\u0131nda kocaman bir halk\u0131n omuzlar\u0131nda y\u00fckseldi \u015fanl\u0131 bayrak, \u015fanl\u0131 Cumhuriyet!..  O kutlu Cumhuriyet g\u00fcn\u00fc; 29 Ekim 1923… Cumhuriyet’in kurulu\u015funa kadar ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7te bir oldu kad\u0131n\u0131-erke\u011fi… M\u00fccadelenin belki de en fedakar, en kararl\u0131 ve en korkusuzlar\u0131yd\u0131 erkekten kendini ayr\u0131 g\u00f6rmeyen kad\u0131nlar… T\u00fcrk kad\u0131n\u0131, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’n\u0131n her alan\u0131nda kan\u0131yla, can\u0131yla sava\u015ft\u0131; b\u00fcy\u00fck m\u00fccadeleler verdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bir kurtulu\u015f m\u00fccadelesiydi! G\u00f6rdesli Makbule, Bilecik Beyp\u0131nar k\u00f6yl\u00fc Ay\u015fe Ana, Tayyar Rahmiye, Eski\u015fehirli Fatma Onba\u015f\u0131 , Kastamonulu Halime \u00c7avu\u015f, Kara Fatma, K\u0131lavuz Hatice  ve isimlerini bilmedi\u011fimiz ama vatan\u0131n her kar\u0131\u015f\u0131nda izi olan nice kahraman kad\u0131nlar… Kimi yeri geldi omzunda cephane ta\u015f\u0131d\u0131; yeri geldi omzunu cephane diye ta\u015f\u0131d\u0131… Elleriyle, kollar\u0131yla, y\u00fcre\u011fiyle sava\u015ft\u0131… Kimi p\u0131l\u0131 p\u0131rt\u0131 buldu- bulu\u015fturdu; yama yapt\u0131 \u00fcst\u00fc ba\u015f\u0131 y\u0131rt\u0131k, \u00e7ar\u0131klar\u0131 delik de\u015fik erlere… Her alanda inan\u00e7la m\u00fccadele ederek, kurtulu\u015fa bir omuz da kad\u0131nlar verdi. 1923’ten evvel de hareketlilik ya\u015fanan kad\u0131n ayd\u0131nlanmas\u0131nda as\u0131l y\u00fckseli\u015f, Cumhuriyet ile geldi ve devrimleriyle yakt\u0131\u011f\u0131 kandili kocaman bir \u0131\u015f\u0131k kayna\u011f\u0131na \u00e7evirdi.   Cumhuriyet, bu kad\u0131n hareketlerine yeni ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir y\u00f6n verdi. Kanunda esas ald\u0131…   Kad\u0131nlara se\u00e7me-se\u00e7ilme hakk\u0131n\u0131n verilmesi, Cumhuriyet’in toplum i\u00e7inde kad\u0131n\u0131n \u00f6nemini ve yerini g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir \u015fekilde konumland\u0131rmas\u0131yd\u0131. Cumhuriyet, kad\u0131n\u0131 erke\u011fin neredeyse mal\u0131 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemden ald\u0131 ve hukukta, t\u0131pta, sanatta, bilimde ve daha bir\u00e7ok \u00f6nemli alanda e\u011fitim g\u00f6rebilmesi, kendinden sonrakini e\u011fitebilmesi ve \u00fcretmesi i\u00e7in ona f\u0131rsat verdi. Kad\u0131n, Cumhuriyet sayesinde erkekle e\u015fit tutuldu, vatanda\u015f say\u0131ld\u0131… Cumhuriyet’in en \u00f6nemli kazan\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda yer alan bu hak ve asl\u0131nda Atat\u00fcrk’\u00fcn T\u00fcrk kad\u0131n\u0131na verdi\u011fi de\u011fer, daha o zamandan, bir\u00e7ok toplumun kad\u0131nlar\u0131na hayal bile edemeyecekleri kadar uzakt\u0131.      Prof. Dr. T\u00fcrkan Saylan:   “Her e\u011fitimli kad\u0131n\u0131n bu Cumhuriyet’e borcu var!”    Cumhuriyet’ten \u00f6nce ad\u0131 olmayan kad\u0131n, Cumhuriyet’in “bir y\u00f6netim \u015fekli” ifadesinden s\u0131yr\u0131l\u0131p hayat\u0131m\u0131z\u0131n tamamen kabuk de\u011fi\u015ftirmesine varan yolculu\u011funa, duraklar\u0131na \u0131\u015f\u0131k olan akl\u0131, vicdan\u0131 h\u00fcr nice “Cumhuriyet Kad\u0131nlar\u0131” ile yol alarak devam etti. Biz, Halide Edip Ad\u0131var, Nezihe Muhittin, Safiye Ali, Afife Jalelerden; Faz\u0131la \u015eevket Giz, Refet Ang\u0131n, Cahide Sonku, Y\u0131ld\u0131z Moran, Suat Berk, Behice Boran, T\u00fcrkan Saylanlara ve daha nice \u0131\u015f\u0131klara uzanan yolda ayd\u0131nlanan, nice Cumhuriyet \u00c7ocuklar\u0131y\u0131z…   Cumhuriyet, kad\u0131nlar\u0131 bireyselle\u015ftirdi, \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirdi, s\u00f6z hakk\u0131 verdi; kad\u0131nlar\u0131 etraf\u0131na daima ayd\u0131nl\u0131k sa\u00e7an \u0131\u015f\u0131k gibi a\u00e7t\u0131 ve hep a\u00e7\u0131k kalmalar\u0131na olanak verdi. Kad\u0131nlar siyasi, sosyal ve ekonomik alanda yapt\u0131klar\u0131 icraatlarla her dem etrafa ayd\u0131nl\u0131k yayan \u0131\u015f\u0131kt\u0131 art\u0131k. Onlar\u0131 kapatmak \u00fclkenin \u015falterini indirmek; \u00fclkeye her alanda \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ya\u015fatmak olurdu! Bu nedenle; “A\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131n \u0131\u015f\u0131klar\u0131; kimse kalmas\u0131n karanl\u0131kta…”   Ad\u0131 erkekten sonra gelmeyecek, sofraya herkesten sonra oturmayacak, e\u011fitimde, bilimde, t\u0131pta, sanatta, hukukta, mimaride ve her alanda elinde me\u015fale ile gelecek neslin yolunu ayd\u0131nlatacak; laik ve \u00e7a\u011fda\u015f \u015fekilde ekonomide, i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda sesini g\u00fcr \u00e7\u0131karacak nice Cumhuriyet Kad\u0131n\u0131’na selam olsun!..  ","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":277,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_links_to":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/dost-kalemler\/cumhuriyetin-isiklari","_links_to_target":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/dost-kalemler\/cumhuriyetin-isiklari"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/dost-kalemler\/cumhuriyetin-isiklari"}],"collection":[{"href":"urlver"}],"about":[{"href":""}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/dost-kalemler\/cumhuriyetin-isiklari"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/dost-kalemler\/cumhuriyetin-isiklari"}],"version-history":[{"count":9191,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/dost-kalemler\/cumhuriyetin-isiklari"}],"predecessor-version":[{"id":277,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/dost-kalemler\/cumhuriyetin-isiklari"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/dost-kalemler\/cumhuriyetin-isiklari"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/img\/blog\/ekran-resmi-2021-10-28-23.14.38-e1635456857763.png"}],"curies":[{"name":".Net","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}