{"id":176,"date":"2020-11-25T00:00:00","date_gmt":"2020-11-25T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/kahve-sohbetleri\/turkiye8217nin-kimyasinda-ilklere-imza-atan-kadin-sevda-arikan"},"modified":"2022-06-02T00:28:01","modified_gmt":"2022-06-02T00:28:01","slug":"turkiye8217nin-kimyasinda-ilklere-imza-atan-kadin-sevda-arikan","status":"publish","type":"page","link":"","title":{"rendered":"T\u00dcRK\u0130YE'N\u0130N K\u0130MYASINDA \u0130LKLERE \u0130MZA ATAN KADIN; SEVDA ARIKAN"},"content":{"rendered":"T\u00fcrkiye gibi geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde kad\u0131n\u0131n b\u0131rak\u0131n i\u015f hayat\u0131nda yer almas\u0131n\u0131 sosyal ya\u015famda dahi kendine yer edinebilmesi milenyum \u00f6ncesi d\u00f6nemler i\u00e7in her daim zor olmu\u015ftur. Ya\u015fam\u0131n her renginde kad\u0131n\u0131n yerinin sorguland\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada 1920’li y\u0131llar ve sonras\u0131 emek ve m\u00fccadelenin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nem olarak insanl\u0131\u011f\u0131n tarih boyunca haf\u0131zas\u0131nda yer almaya devam edecek. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn; demokrasinin be\u015fi\u011fi Fransa bile kad\u0131na 1944 y\u0131l\u0131nda se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131 verirken, 1960’l\u0131 y\u0131llarda T\u00fcrkiye’de bir yenilik\u00e7i  kad\u0131n, temizlik maddelerine y\u00f6nelik geli\u015ftirdi\u011fi \u00fcr\u00fcnlerle alan\u0131nda her daim ilklerin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Bir holdingde ba\u015flayan ‘kad\u0131n kimya y\u00fcksek m\u00fchendisinin’ i\u015f hayat\u0131, erken emeklilik sonras\u0131 bamba\u015fka bir hal ald\u0131 ve bug\u00fcn organik temizlik gruplar\u0131nda Avrupa’n\u0131n sayg\u0131n markalar\u0131 aras\u0131nda kendine yer a\u00e7an Uzay Kimya’n\u0131n temelleri at\u0131ld\u0131. \u0130lhan Veren Kad\u0131nlar k\u00f6\u015femizin konu\u011fu Uzay Kimya Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Kimya Y\u00fcksek M\u00fchendisi Sevda Ar\u0131kan’\u0131n ba\u015far\u0131 hikayesinin gen\u00e7 ku\u015faklara aktarmaktan keyif duyuyoruz. “ Verilen i\u015f de \u00f6nemli ancak yap\u0131lmam\u0131\u015f olan\u0131n pe\u015finden gittim.”   \u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi’nden 1968 y\u0131l\u0131nda mezun olduktan sonra ayn\u0131 y\u0131l Deva Holding’de \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayan Sevda Ar\u0131kan’\u0131 tan\u0131mlayacak en iyi s\u00f6zlerden biri ‘yap\u0131lmam\u0131\u015f olan\u0131 yapmaya duydu\u011fu a\u00e7l\u0131k’ diyebiliriz. O d\u00f6nemde holding, ‘\u00c7iti Bac\u0131m Deterjanlar\u0131’ ile deterjan \u00fcretmeye karar verir; zaten deterjan da 1960’l\u0131 y\u0131llarla birlikte piyasaya giren bir \u00fcr\u00fcn olarak k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte kendine yer bulur. “T\u00fcrkiye 70’li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131na kadar arap sabunu ve kat\u0131 sabundan \u00f6teye gitmedi\u011fi i\u00e7in bizim \u00fcretece\u011fimiz sentetik deterjanlar kayda de\u011fer bir potansiyele i\u015faret ediyordu.” diyen Sevda Ar\u0131kan, firmada 15 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015farak s\u0131v\u0131, toz ve krem deterjan imalat\u0131 yapar. Plastik ambalaj sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn  b\u00fcy\u00fcmesine katk\u0131 veren fikir   Yine o d\u00f6nemde kolonya imalat\u0131 yapma karar\u0131 alan holding i\u00e7in bu alanda b\u00fcy\u00fck bir inovasyona imza atan Sevda Han\u0131m, o karar\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle \u00f6zetliyor: “\u0130\u015f fikrimle plastik ambalaj sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fcmesine do\u011frudan katk\u0131 verdi\u011fimi s\u00f6yleyebilirim.” Holding y\u00f6netiminin kolonya \u00fcretimine girme karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye’de sadece Peraja marka kolonya sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatan Sevda Ar\u0131kan, \u015f\u00f6yle devam ediyor: “Peraja, cam \u015fi\u015fe ve tahta sand\u0131klar i\u00e7inde sat\u0131lan bir \u00fcr\u00fcnd\u00fc. Fakat \u00fcr\u00fcn\u00fcn ba\u015fl\u0131ca dezavantaj\u0131 cam \u015fi\u015felerin k\u0131r\u0131lma oran\u0131n\u0131n y\u00fcksek olu\u015fu ve sand\u0131klar i\u00e7in fabrikada bin metrekarelik sand\u0131k montaj hatt\u0131n\u0131n bulunmas\u0131yd\u0131. Y\u00fcksek oranda \u015fi\u015fe firelerinin yan\u0131nda, cam\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 \u00e7ok pahal\u0131 lojistik maliyeti nedeniyle kolonyan\u0131n maliyeti \u00e7ok y\u00fcksek \u00e7\u0131k\u0131yordu. Tabii o tarihlerde de yaln\u0131z T\u00fcrkiye’de de\u011fil d\u00fcnyada bile plastik ve oluklu mukavva ambalaj da yeni yeni kullan\u0131lmaya ba\u015flan\u0131yordu. Sonu\u00e7ta yapt\u0131\u011f\u0131m fizibilite ile \u00f6nce Bo\u011fazi\u00e7i kolonyas\u0131 sonra da Bo\u011fazi\u00e7i \u015fampuanlar\u0131nda ambalaj olarak, oluklu mukavva ve PE ve PVC den \u00fcretilmi\u015f plastik \u015fi\u015feler kullanarak T\u00fcrkiye’de ilklere imza atm\u0131\u015f olduk.” Bula\u015f\u0131k Makine Deterjan\u0131 \u00dcretip  Yerli \u00dcretime Katk\u0131 Verdi  Deva Holding’deki 15 y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131n\u0131n ard\u0131ndan erken emeklilik gelince evinin mutfa\u011f\u0131n\u0131 laboratuvara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. \u0130lk etapta \u00fcretme arzusunu bir hobi gibi g\u00f6r\u00fcp her daim canl\u0131 tutan Sevda Han\u0131m, \u00fclkede hen\u00fcz yap\u0131lmam\u0131\u015f olan\u0131 yapman\u0131n verdi\u011fi azim ve bilgiye kar\u015f\u0131 duydu\u011fu a\u00e7l\u0131k sayesinde bug\u00fcnk\u00fc Uzay Kimya’n\u0131n temellerini atar. Emeklilik sonras\u0131, T\u00fcrkiye’ye bir \u015fekilde ithal olarak gelen bula\u015f\u0131k makineleri i\u00e7in (o tarihlerde yerli bula\u015f\u0131k makinesi \u00fcretimi hen\u00fcz T\u00fcrkiye’de ba\u015flamam\u0131\u015ft\u0131) bula\u015f\u0131k deterjan\u0131 \u00fcretilmedi\u011fini, evinde makine olanlar\u0131n -al\u0131\u015fveri\u015f raflar\u0131nda- makinelerde kullan\u0131lacak deterjan bulamad\u0131klar\u0131n\u0131 fark eden Sevda Han\u0131m, Giz markas\u0131 ile toz, tuz ve parlat\u0131c\u0131 olarak \u00fcretim yapmaya karar verir. Bununla beraber daha \u00f6nce bir y\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Amerika’da Aerasol mobilya cilas\u0131n\u0131 ke\u015ffeden Sevda Han\u0131m, bu \u00fcr\u00fcn\u00fc de T\u00fcrkiye’de Uzay markas\u0131 ile \u00fcretme karar\u0131 al\u0131r. O d\u00f6nemde T\u00fcrkiye’de t\u00fcm ah\u015fap mobilyalar su ile \u0131slat\u0131lm\u0131\u015f bezle silinmekte ve do\u011fal ah\u015faplar hemen bozulmakta, cilalar\u0131 yok olmaktayd\u0131. Her iki \u00fcr\u00fcnle Uzay Kimya’n\u0131n temellerini atan Sevda Han\u0131m, y\u0131llar i\u00e7inde \u00e7ama\u015f\u0131r ve t\u00fcl beyazlat\u0131c\u0131s\u0131ndan, yer cilas\u0131na, ah\u015fap temizleyicisinden bula\u015f\u0131k makineleri i\u00e7in jel deterjana kadar T\u00fcrkiye’nin \u00fcretmedi\u011fi bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretimini ger\u00e7ekle\u015ftirerek yenilik\u00e7ili\u011fine devam etti. Sa\u011fl\u0131k \u0130\u00e7in \u015eeffaf \u00dcretim  Tarihler 1986’y\u0131 g\u00f6sterdi\u011finde ise Uzay Kimya kurulmu\u015f ve her daim piyasada olmayan \u00fcr\u00fcnlerle temizlik \u00fcr\u00fcnleri grubunda ilklere imza atmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn gelinen noktada, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7evreyi korumak i\u00e7in \u00e7a\u011fda\u015f \u00fcretimi oda\u011f\u0131na alan Uzay Kimya, organik temizlik \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131yla da 25 \u00fclkeye ihracat yap\u0131yor. Zaman i\u00e7inde gelen onca talebe ra\u011fmen, kuvvetli asitli ve alkali \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131n\u0131 \u00fcretim band\u0131na dahil etmediklerinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Sevda Ar\u0131kan, “Burada her \u015feyden \u00f6nce insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, en ba\u015fta da \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n ve t\u00fcketicinin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek bizim \u00e7al\u0131\u015fma prensibimizin oda\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Bu y\u00fczden do\u011fada \u00e7abuk \u00e7\u00f6z\u00fcnebilen hammaddeleri \u00fcretime dahil ederek, \u00e7a\u011fda\u015f \u00fcretim anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 do\u011fayla bar\u0131\u015f\u0131k bir \u015fekilde peki\u015ftirdik.” ifadelerini kullan\u0131yor. “ Denizler art\u0131k daha temiz”  Firman\u0131n \u00e7evreci \u00fcretim modelinin hem i\u00e7 hem de d\u0131\u015f piyasada her ge\u00e7en g\u00fcn yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmesini yapan Sevda Ar\u0131kan, Deniz Temiz Derne\u011fi’nden gelen talep do\u011frultusunda yatlarda kullan\u0131lan bula\u015f\u0131k ve \u00e7ama\u015f\u0131r deterjanlar\u0131n\u0131n, el sabunlar\u0131n\u0131n denizde \u00e7\u00f6z\u00fcnme oran\u0131n\u0131 y\u00fczde 95’in bile \u00fczerine kadar y\u00fckselttiklerine vurgu yap\u0131yor. Tamam\u0131  bitkisel orijinli hammaddelerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu \u00fcr\u00fcnlerle denizlerdeki kal\u0131nt\u0131y\u0131 ortadan kald\u0131ran firma, bebek \u00fcr\u00fcnleri grubunda bitkisel hammaddeleri kullan\u0131p \u00fcr\u00fcn gam\u0131n\u0131 h\u0131zla geni\u015fletiyor. 2012’li y\u0131llarla beraber yeni bir m\u00fccadeleye giriyor Sevda Ar\u0131kan,  bu alanda da o zamana kadar kimsenin cesaret edemedi\u011fi en s\u0131k\u0131 reg\u00fclasyonu Bel\u00e7ika men\u015feili Certisys \/Ecogaranti sertifikas\u0131 i\u00e7in kollar\u0131 s\u0131v\u0131yor. Uzay Kimya,  Eco Garanti sertifikas\u0131n\u0131 temizlik \u00fcr\u00fcnleri grubunda alan U-GREEN CLEAN  markas\u0131 ile T\u00fcrkiye’deki ilk ekolojik sertifikal\u0131 \u00fcr\u00fcn \u00fcreten yerli firma olmay\u0131 ba\u015far\u0131yor. Eco Garanti’nin a\u011f\u0131r reg\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 tam anlam\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirmemiz ve en m\u00fc\u015fk\u00fclpesent m\u00fc\u015fteriyi bile memnun edecek performans\u0131 g\u00f6sterecek \u00fcr\u00fcn form\u00fclasyon haz\u0131rl\u0131klar\u0131m\u0131z bize iki y\u0131la mal oldu. Ancak bu \u00e7aba sayesinde ba\u015fta Avrupa olmak \u00fczere en geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere ihracat\u0131n da kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f olduk.” diyor. Sevda Ar\u0131kan, firman\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc Ar-Ge yap\u0131s\u0131yla yenilik\u00e7i \u00fcr\u00fcnleri pazara sunmaya devam edece\u011fini s\u00f6zlerine ekliyor. “Ayn\u0131 zamanda U Green Clean olsun Ecogenic olsun her iki her iki markal\u0131 \u00fcr\u00fcnlerinde sahip olduklar\u0131 Eco Garanti sertifikalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda Ecolabel, Vegan ve helal belgelerine de sahip olmalar\u0131 nedeniyle \u00fcr\u00fcnlerinin, t\u00fcketicilerinin t\u00fcm beklentileri kar\u015f\u0131layacak \u00f6zellikler ta\u015f\u0131mas\u0131 i\u00e7in yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fmalar ortaya koyduklar\u0131n\u0131 da s\u00f6zlerine ekledi. UZAY K\u0130MYA HAKKINDA:  T\u00fcrkiye’deki ilk bula\u015f\u0131k makinesi deterjan\u0131 ve mobilya cilas\u0131n\u0131 \u00fcreten Uzay Kimya, faaliyetlerine 1983 y\u0131l\u0131nda ba\u015flad\u0131. O tarihten beri hem kendi markalar\u0131na hem de Private Label grubundaki markalara \u00fcretim yapan firma, i\u00e7 piyasada Migros, B\u0130M, Metro ve di\u011fer bir\u00e7ok zincire imalat yap\u0131yor. Bug\u00fcn itibar\u0131yla firma, bula\u015f\u0131k y\u0131kama ve bak\u0131m \u00fcr\u00fcnleri, \u00e7ama\u015f\u0131r y\u0131kama ve bak\u0131m \u00fcr\u00fcnleri, bebekler i\u00e7in temizlik \u00fcr\u00fcnleri ve ev bak\u0131m \u00fcr\u00fcnleri imal ediyor. \u00c7evre dostu \u00fcr\u00fcnler kategorisinde de \u00fcr\u00fcn gam\u0131n\u0131 geni\u015fleten firma, bu alanda halihaz\u0131rda s\u0131v\u0131 sabun, bula\u015f\u0131k deterjan\u0131, genel y\u00fczey temizleyici, a\u011f\u0131r ya\u011f \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc, ah\u015fap temizleyici, cam temizleyici, bula\u015f\u0131k makinesi jeli, s\u0131v\u0131 \u00e7ama\u015f\u0131r deterjan\u0131 ve k\u00f6pek \u015fampuan\u0131 ile ilklere imza atmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.  ","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":176,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_links_to":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/kahve-sohbetleri\/turkiye8217nin-kimyasinda-ilklere-imza-atan-kadin-sevda-arikan","_links_to_target":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/kahve-sohbetleri\/turkiye8217nin-kimyasinda-ilklere-imza-atan-kadin-sevda-arikan"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/kahve-sohbetleri\/turkiye8217nin-kimyasinda-ilklere-imza-atan-kadin-sevda-arikan"}],"collection":[{"href":"urlver"}],"about":[{"href":""}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/kahve-sohbetleri\/turkiye8217nin-kimyasinda-ilklere-imza-atan-kadin-sevda-arikan"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/kahve-sohbetleri\/turkiye8217nin-kimyasinda-ilklere-imza-atan-kadin-sevda-arikan"}],"version-history":[{"count":2443,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/kahve-sohbetleri\/turkiye8217nin-kimyasinda-ilklere-imza-atan-kadin-sevda-arikan"}],"predecessor-version":[{"id":176,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/kahve-sohbetleri\/turkiye8217nin-kimyasinda-ilklere-imza-atan-kadin-sevda-arikan"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/kahve-sohbetleri\/turkiye8217nin-kimyasinda-ilklere-imza-atan-kadin-sevda-arikan"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/img\/blog\/sevda-arikan-2.jpg"}],"curies":[{"name":".Net","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}