{"id":298,"date":"2022-01-26T00:00:00","date_gmt":"2022-01-26T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/ilham-veren-kadinlar\/turkiyenin-cagdaslasma-yolundaki-parlak-isigi-sureyya-agaoglu"},"modified":"2022-06-06T12:57:16","modified_gmt":"2022-06-06T12:57:16","slug":"turkiyenin-cagdaslasma-yolundaki-parlak-isigi-sureyya-agaoglu","status":"publish","type":"page","link":"","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye'nin \u00c7a\u011fda\u015fla\u015fma Yolundaki Parlak I\u015f\u0131\u011f\u0131: S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu"},"content":{"rendered":"\u0130lerici, modern, ayd\u0131nlanmac\u0131 bir kad\u0131n olan S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu, hem ilk T\u00fcrk kad\u0131n avukat hem de kad\u0131nlar\u0131n da kendi gibi, ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00e7a\u011fda ilerici ve ayd\u0131nlanmac\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in u\u011fra\u015f veren bir hak savunucusuydu. T\u00fcrkiye’nin \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fma yolculu\u011fundaki \u00f6nemli mihenk ta\u015flar\u0131ndan olan A\u011fao\u011flu, e\u011fitimde f\u0131rsat e\u015fitli\u011finin kazan\u0131lmas\u0131nda, karma e\u011fitim sisteminin temellerinin at\u0131lmas\u0131nda da ad\u0131ndan s\u0131k\u00e7a s\u00f6z edece\u011fimiz, d\u00fcnden bug\u00fcne kalan en parlak tarihi miraslar\u0131m\u0131z aras\u0131nda yerini al\u0131r…  1903 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan’\u0131n  \u015eu\u015fa  kentinde do\u011fan S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu, 7 ya\u015f\u0131ndayken ailesiyle birlikte yerle\u015fti\u011fi T\u00fcrkiye’de “\u00fclkenin ilk kad\u0131n avukat\u0131”  unvan\u0131n\u0131 alaca\u011f\u0131ndan hen\u00fcz habersizdi.   Ailece g\u00f6\u00e7 ettikleri ve yeni vatanlar\u0131 olan T\u00fcrkiye’de, S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu’nun \u00e7ocuklu\u011fu ve gen\u00e7li\u011fi, babas\u0131n\u0131n ideolojisi ve g\u00f6revleri nedeniyle T\u00fcrk Oca\u011f\u0131 Ayd\u0131nlar\u0131  ve Mustafa Kemal Pa\u015fa ‘n\u0131n yak\u0131n dostlar\u0131 aras\u0131nda ge\u00e7ti. A\u011fao\u011flu, orta e\u011fitimini tamamlad\u0131ktan sonra d\u00f6nemin “cinsiyet e\u015fitli\u011fi” kavram\u0131ndan haberdar bile de\u011filmi\u015f gibi ya\u015fanmas\u0131na inat, 1921 y\u0131l\u0131nda, hukuk e\u011fitimi g\u00f6rmek i\u00e7in Dar\u00fclf\u00fcnun’a (\u0130stanbul \u00dcniversitesi) ba\u015fvurmak istedi. Hi\u00e7 k\u0131z \u00f6\u011frenci si olmayan, hatta toplumda “kad\u0131n avukat ” fikrinin bile h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmedi\u011fi o g\u00fcnlerde, A\u011fao\u011flu’na bir yard\u0131m eli uzand\u0131. Bu yard\u0131m elinin sahibi, ba\u011f\u0131ms\u0131z T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin at\u0131lmas\u0131na \u00e7ok \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 olan, Dar\u00fclf\u00fcnun’da (\u0130stanbul \u00dcniversitesi) Hukuk Fak\u00fcltesi dekan\u0131 olan Ahmet Selahaddin Bey (Haldun Taner’in babas\u0131) idi. S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu’na cesaretinden dolay\u0131 hayranl\u0131k duydu ve ona yard\u0131m etmek istedi. A\u011fao\u011flu o d\u00f6nemde \u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi ‘ne ba\u015fvuran ilk k\u0131z \u00f6\u011frenci olarak ad\u0131n\u0131 tarihe yazd\u0131rd\u0131. Fak\u00fcltenin k\u0131z \u00f6\u011frencilere a\u00e7\u0131lmas\u0131nda \u00f6nc\u00fc rol oynad\u0131. O ya\u015f\u0131nda att\u0131\u011f\u0131 bu ad\u0131mla taa o zamanlardan hem toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi  hem de e\u011fitimde f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi nin sa\u011flanmas\u0131 konular\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir e\u015fi\u011fi atlad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda de\u011fildi. S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu gibi \u00f6nemli bir hukuk\u00e7u ve yazar\u0131n bu konunun \u00f6nc\u00fclerinden olmas\u0131 T\u00fcrkiye’yi ilerleyen d\u00f6nemde daha da ayd\u0131nl\u0131k yar\u0131nlara ta\u015f\u0131yacakt\u0131. Okulun iki \u015fart\u0131ndan ilki olan beraberinde iki k\u0131z arkada\u015f\u0131 olan Melda ve Bedia Han\u0131mlar\u0131 da yan\u0131nda okula getirip fak\u00fcltenin k\u0131z \u00f6\u011frencilere a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan A\u011fao\u011flu, arkada\u015flar\u0131 ile ikinci \u015fart olan erkeklerden ayr\u0131 s\u0131n\u0131fta \u00f6\u011frenim g\u00f6rmelerini de ilk d\u00f6nemde yerine getirdiler. Daha sonra okul karar\u0131yla bu durum de\u011fi\u015fti ve S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu sayesinde erkeklerle kad\u0131nlar ilk defa \u00fcniversitede ayn\u0131 s\u0131n\u0131fta e\u011fitim almaya ba\u015flad\u0131. Bu \u015fekilde bir bak\u0131ma da karma e\u011fitim in temelleri at\u0131lm\u0131\u015f oldu. A\u011fao\u011flu, 1925’te bu fak\u00fclteden ba\u015far\u0131yla mezun olduktan sonra Ankara’da \u015euray\u0131 Devlet Tanzimat Dairesi’nde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. \u0130ki y\u0131l sonra 5 Aral\u0131k 1927’de Ankara Barosu’na kaydoldu. 1928’de serbest avukatl\u0131k ruhsat\u0131n\u0131 alarak, “T\u00fcrkiye’nin ilk kad\u0131n avukat\u0131 ”  unvan\u0131n\u0131n sahibi oldu ve hayat\u0131 boyunca avukatl\u0131k mesle\u011fini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. 1936 y\u0131l\u0131nda Ankara Barosu’ndan naklen \u0130stanbul Barosu’na kaydedildi. A\u011fao\u011flu yaln\u0131zca bir avukat de\u011fil, ayn\u0131 zamanda da bug\u00fcne \u0131\u015f\u0131k tutan bir kad\u0131n haklar\u0131 savunucusuydu…   \u00dcnl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve siyaset\u00e7i Ahmet A\u011fao\u011flu ‘nun k\u0131z\u0131, e\u011fitimci ve milletvekili Tezer Ta\u015fk\u0131ran ‘\u0131n, m\u00fchendis ve i\u015f adam\u0131 Abdurrahman A\u011fao\u011flu ‘nun; siyaset\u00e7i, edebiyat\u00e7\u0131 ve hukuk\u00e7u Samet A\u011fao\u011flu ‘ nun ve t\u0131p doktoru G\u00fcltekin A\u011fao\u011flu’ nun da ablas\u0131 olan S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu, be\u015f \u00e7ocuklu ailenin en b\u00fcy\u00fck \u00e7ocu\u011fuydu. T\u00fcrkiye’nin \u00e7a\u011fda\u015f medeniyetler seviyesine gelmesi i\u00e7in m\u00fccadele eden S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu’nun dil e\u011fitimine de \u00f6zel bir ilgisi vard\u0131 ve \u0130ngilizce ile Frans\u0131zca bilmesi sayesinde, i\u015f hayat\u0131 s\u00fcresince \u00e7ok say\u0131da uluslararas\u0131 konferansta T\u00fcrkiye’yi temsil etme g\u00f6revini \u00fcstlendi. 1946’daki giri\u015fimleri sonucu \u0130stanbul Barosu ‘nun Beynelmilel Barolar Birli\u011fi’ ne \u00fcye olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. 1946-1960 aras\u0131nda bu birli\u011fin tek kad\u0131n y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi  olarak kald\u0131. 1952’de Milletleraras\u0131 Kad\u0131n Hukuk\u00e7ular Birli\u011fi ’ne \u00fcye olan A\u011fao\u011flu, 1960 y\u0131l\u0131nda Kad\u0131n Hukuk\u00e7ular Birli\u011fi’nin BM Cenevre Te\u015fkilat\u0131  temsilcisi se\u00e7ildi. 1980- 1982 y\u0131llar\u0131nda gelindi\u011finde ise birer birer ve emin ad\u0131mlarla \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kariyer basamaklar\u0131nda Hukuk\u00e7u Kad\u0131nlar Federasyonu ikinci ba\u015fkan\u0131 oldu. T\u00fcrk Hukuk\u00e7u Kad\u0131nlar Derne\u011fi  ba\u015fta olmak \u00fczere, \u00dcniversiteli Kad\u0131nlar Derne\u011fi, H\u00fcr Fikirleri  Yayma Derne\u011fi, Soroptimistler \u0130stanbul Kul\u00fcb\u00fc, T\u00fcrk Amerikan \u00dcniversiteliler Derne\u011fi , 1948 de kendi kurdu\u011fu \u00c7ocuk Dostlar\u0131 Derne\u011fi  gibi \u00f6nemli de\u011fere sahip sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131nda rol alan S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu, hi\u00e7bir zaman, mesle\u011finde oldu\u011fu yerle yetinmedi. Azmi, akl\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131 ile hem kendi d\u00f6nemini ayd\u0131nlatt\u0131 hem de gelecek ku\u015faklara \u0131\u015f\u0131k oldu. \u00c7ok iyi bir hukuk\u00e7u, kad\u0131n haklar\u0131 savunucusu  olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra iyi de bir yazard\u0131. Zira yazd\u0131\u011f\u0131 “Londra’da G\u00f6rd\u00fcklerim”  ve“Bir Hayat B\u00f6yle Ge\u00e7ti” adl\u0131 kitaplar\u0131yla da edebiyat  d\u00fcnyas\u0131nda yer almay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f ayn\u0131 zamanda \u00e7e\u015fitli hukuki makaleler de yazm\u0131\u015ft\u0131. 1950’li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda, Alman hukuk\u00e7u Werner Taschenbreker  ile evlenen S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu’nun evlili\u011fi 1960’l\u0131 y\u0131llarda son buldu. A\u011fao\u011flu \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fkan, s\u00fcrekli kendini yenileyen ve bilgisini payla\u015fmay\u0131 \u00e7ok seven bir hukuk\u00e7u idi. 86 ya\u015f\u0131nda dahi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan belliydi bu disiplini. 29 Aral\u0131k 1989’da \u0130stanbul’da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 “Kad\u0131n Haklar\u0131 ve \u00c7a\u011fda\u015fla\u015fma”  konulu bir panelden ayr\u0131l\u0131rken d\u00fc\u015f\u00fcp beyin kanamas\u0131 ge\u00e7irerek hayat\u0131n\u0131 kaybeden S\u00fcreyya A\u011fao\u011flu’nun aile foto\u011fraflar\u0131, mektuplar\u0131, gazete kup\u00fcrleri gibi belgelerden olu\u015fan \u00f6zel ar\u015fivi, \u0130stanbul’daki Kad\u0131n Eserleri K\u00fct\u00fcphanesi’nde bulunmaktad\u0131r. ","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":298,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_links_to":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/ilham-veren-kadinlar\/turkiyenin-cagdaslasma-yolundaki-parlak-isigi-sureyya-agaoglu","_links_to_target":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/ilham-veren-kadinlar\/turkiyenin-cagdaslasma-yolundaki-parlak-isigi-sureyya-agaoglu"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/ilham-veren-kadinlar\/turkiyenin-cagdaslasma-yolundaki-parlak-isigi-sureyya-agaoglu"}],"collection":[{"href":"urlver"}],"about":[{"href":""}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/ilham-veren-kadinlar\/turkiyenin-cagdaslasma-yolundaki-parlak-isigi-sureyya-agaoglu"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/ilham-veren-kadinlar\/turkiyenin-cagdaslasma-yolundaki-parlak-isigi-sureyya-agaoglu"}],"version-history":[{"count":1622,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/ilham-veren-kadinlar\/turkiyenin-cagdaslasma-yolundaki-parlak-isigi-sureyya-agaoglu"}],"predecessor-version":[{"id":298,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/ilham-veren-kadinlar\/turkiyenin-cagdaslasma-yolundaki-parlak-isigi-sureyya-agaoglu"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/yazilar\/ilham-veren-kadinlar\/turkiyenin-cagdaslasma-yolundaki-parlak-isigi-sureyya-agaoglu"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadindostumarkalar.org\/img\/blog\/sureyya-agaoglu-kimdir-ve-aslen-nerelidir-babasi-kimdir-sureyya-agaoglunun-hayati-ve-kitaplari-1640615873-4474.jpg"}],"curies":[{"name":".Net","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}