O, Cumhuriyet’in yetiştirdiği en cesur kadınlardan biri. Dünyanın ilk kadın savaş pilotlarından biri olarak havacılık tarihine adını yazdıran Sabiha Gökçen, erkek egemen bir alanda gösterdiği başarılarla yalnızca Türkiye’nin değil, dünyanın da saygı duyduğu bir isim oldu. Gökyüzüne açtığı yolla kadınların her alanda başarabileceğini gösteren Gökçen, bugün hâlâ cesaretiyle yeni nesillere ilham vermeye devam ediyor.
Bugün kadın pilotların gökyüzünde başarıyla görev yapması bize oldukça doğal geliyor. Oysa bundan yaklaşık bir asır önce, kadınların birçok meslekte yer bulmakta zorlandığı bir dönemde, bir Türk kadını savaş uçağının kokpitine oturarak tarihe adını yazdırdı. Cesaretiyle yalnızca gökyüzünü değil, kadınlara çizilen sınırları da aşan Sabiha Gökçen, Cumhuriyet’in yetiştirdiği en ilham verici kadınlardan biri oldu.
Hayatının henüz başında büyük kayıplar yaşayan küçük bir kız çocuğu, yıllar içinde dünyanın ilk kadın savaş pilotlarından biri olarak yalnızca Türkiye’nin değil, dünya havacılık tarihinin de unutulmaz isimleri arasına girdi. Gelin, Cumhuriyet’in gökyüzüne açılan kanatlarından biri olan Sabiha Gökçen’in ilham veren yaşam öyküsüne birlikte yakından bakalım…
Hayatını Değiştiren Karşılaşma
1913 yılında Bursa’da dünyaya gelen Sabiha Gökçen, küçük yaşta anne ve babasını kaybetti. Hayatın zorluklarıyla erken yaşta tanışsa da kaderi, 1925 yılında Mustafa Kemal Atatürk’ün Bursa ziyareti sırasında değişti. Atatürk tarafından evlat edinilen Gökçen, Cumhuriyet’in eğitim anlayışıyla yetişen genç kadınlardan biri oldu.
Çankaya İlkokulu ve İstanbul Üsküdar Kız Koleji’nde eğitim gören Gökçen, Cumhuriyet’in kadınlara sunduğu eğitim fırsatlarının en güçlü örneklerinden biri hâline geldi. 1934 yılında Soyadı Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle Atatürk tarafından kendisine verilen “Gökçen” soyadı ise ileride özdeşleşeceği gökyüzünün adeta habercisiydi.
Gökyüzüne Kurulan Bir Hayal
Sabiha Gökçen’in hayatındaki en önemli dönüm noktalarından biri, 1935 yılında Türk Hava Kurumu’nun Türkkuşu Sivil Havacılık Okulu’na katılmasıyla başladı. O yıllarda havacılık, yalnızca teknik bilgi değil, büyük bir cesaret de gerektiriyordu. Üstelik kadınların bu alanda yer alması neredeyse hiç rastlanan bir durum değildi.
Ankara’da planör eğitimini başarıyla tamamlayan Gökçen, gösterdiği üstün performans sayesinde yedi erkek öğrenciyle birlikte ileri planörcülük eğitimi almak üzere Kırım’a gönderildi. Bu süreç, onun gökyüzüyle kurduğu bağın daha da güçlenmesini sağladı ve gelecekteki başarılarının ilk adımlarını oluşturdu.
Tarihe Geçen Bir Başarı
1936 yılında Eskişehir Askeri Hava Okulu’na kabul edilen Sabiha Gökçen, aldığı özel eğitimle askeri pilot oldu. Eskişehir’deki 1. Tayyare Alayı’nda gerçekleştirdiği staj sırasında avcı ve bombardıman uçaklarıyla uçuşlar yaptı. Her uçuşuyla hem kendini geliştirdi hem de kadınların yapabileceklerine dair kalıplaşmış düşünceleri birer birer yıktı.
30 Ağustos 1937’de askeri uçuş brövesini alan Gökçen, aynı yıl Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Genelkurmay Başkanı’nın katıldığı törende Türk Hava Kurumu Murassa (İftihar) Madalyası ile ödüllendirildi. Bu başarı, yalnızca onun kariyerinde değil, Türk havacılık tarihinde de önemli bir dönüm noktası oldu.
Cumhuriyet’i, Kanatlarında Dünyaya Taşıdı
1938 yılında Balkan ülkelerinin davetlisi olarak gerçekleştirdiği uçuş turu, Sabiha Gökçen’in uluslararası alandaki başarılarını daha da görünür kıldı. Gittiği her ülkede yalnızca başarılı bir pilot olarak değil, Cumhuriyet’in çağdaş ve güçlü kadın profilini temsil eden bir isim olarak karşılandı.
Türkiye’ye döndükten sonra Türk Hava Kurumu Türkkuşu’nda Başöğretmen olarak görev yapan Gökçen, 1955 yılına kadar çok sayıda pilotun yetişmesine katkı sundu. Bilgisini ve deneyimini yeni nesillere aktarırken, pek çok genç için de ilham kaynağı oldu.
1953 ve 1959 yıllarında davet üzerine Amerika Birleşik Devletleri’ne giden Gökçen, katıldığı etkinliklerde Türk havacılığını ve Türk kadınının başarılarını uluslararası platformlarda anlatmaya devam etti. Onun başarıları, Türkiye’nin modernleşme yolculuğunun da dünyaya anlatıldığı önemli örneklerden biri hâline geldi.
Dünya Havacılık Tarihine Adını Yazdırdı
Sabiha Gökçen’in gökyüzündeki başarıları yıllar geçtikçe uluslararası alanda da büyük takdir gördü. 1996 yılında Amerikan Hava Kurmay Koleji’nin Maxwell Hava Üssü’nde düzenlediği törende, “Dünya Tarihine Adını Yazdıran 20 Havacı” arasında gösterildi.
Bu unvana layık görülen ilk ve tek kadın havacı olması, onun dünya havacılık tarihindeki ayrıcalıklı yerini bir kez daha ortaya koydu.
Aynı yıl, 83 yaşındayken Fransız pilot Daniel Acton ile birlikte Falcon 2000 uçağıyla son uçuşunu gerçekleştirdi. Hayatını adadığı gökyüzüne yine gökyüzünde veda etti.
Gökyüzünü Değil, Önyargıları Aştı
Sabiha Gökçen’in hikâyesi yalnızca başarılı bir pilotun yaşam öyküsü değildir. O, Cumhuriyet’in kadınlara sunduğu fırsatların neleri değiştirebileceğinin en güçlü kanıtlarından biridir.
Kadınların birçok meslekten uzak tutulduğu bir dönemde savaş uçağının kokpitine oturması, dünyanın ilk kadın savaş pilotlarından biri olarak tarihe geçmesi ve Türkiye’yi uluslararası platformlarda başarıyla temsil etmesi, cesaretin ve kararlılığın önünde hiçbir engel olmadığını gösterdi.
Bugün bilimden sanata, spordan girişimciliğe kadar pek çok alanda başarı hikâyeleri yazan kadınlar için Sabiha Gökçen hâlâ ilham vermeye devam ediyor. Çünkü o yalnızca gökyüzüne yükselmedi; kadınlara çizilen sınırların aşılabileceğini de tüm dünyaya gösterdi. Ardında ise yalnızca rekorlar ve madalyalar değil, nesiller boyu yol gösterecek güçlü bir cesaret hikâyesi bıraktı.
Yorum Yazınİçerik hakkında ki düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz.